De zee slaat wild om zich heen tegen de dijken en duinen rondom het eiland. De wind rukt woedend aan de strandpaviljoens. In januari en februari kan het op Texel flink stormen. Vier spectaculaire plekken op Texel waar u naar de storm kunt kijken en voelt hoe heftig (en heerlijk) storm op Texel is.

Wanneer spreken we eigenlijk van storm? Windkracht 9 is volgens de windschaal van Beaufort, vernoemd naar de Britse admiraal die hem ontwikkelde, een echte storm. Giert de wind met een kracht van 10 over het land en de zee? Dan zitten we midden in een zware storm. Bij windkracht 11 is de storm zeer zwaar en windkracht 12 staat voor een orkaan. Deze laatste komt in ons land zelden voor en dat is maar goed ook. De laatste orkaan op Nederlands grondgebied raasde over Sint Maarten en ontwrichtte de samenleving totaal.

storm zee texel

Waarom stormt het aan de kust harder dan elders?

De verklaring voor de heftige stormen aan de kust is simpel: de wind heeft op zee en aan de kust alle ruimte om tot hoge snelheden te komen. Er zijn geen obstakels die hem kunnen afremmen en wrijving met het aardoppervlak is er nauwelijks. In het binnenland, we gaan dan uit van metingen rondom weerhart De Bilt, raast eens per 70 jaar een storm voorbij. Aan de kust, bijvoorbeeld op Texel, stormt het meerdere keren per jaar.

Houdt u van storm? Kijkt u graag diep weggedoken in een warme jas naar bulderende zeeën, witte schuimkoppen en onheilspellend donkere luchten? Dan kunt u op Texel uw lol op. Vooral in januari en februari is Texel een heerlijke plek voor stormjagers.

Stormen in de Texelse Slufter

De Slufter is het stille bewijs dat de zee, in de strijd om het wassende water op afstand te houden, altijd het laatste woord heeft. In het verleden hebben mensen vaak geprobeerd om deze enige opening in de Texelse zeewering af te sluiten. Zij wilden dit gebied gebruiken als weiland voor hun vee en konden de onvoorspelbare Noordzee hier missen als kiespijn. Na verschillende dijkdoorbraken gaven de mensen het op en lieten ze de zee hun gang gaan. Achteraf bezien een verstandige keuze; De Slufter op Texel is een fantastisch kweldergebied, met bijzondere planten, zoals de zeekraal en de in augustus paars kleurende lamsoor. In de zomer bestaat de kans dat u vanaf het uitkijkplateau een velduil op een van de palen ziet zitten.

Dit uitkijkplateau is ook de plek waar u zijn moet als de windsnelheden omhoog gaan tot stormkracht. Als de wind uit zee het land op raast, stuwt hij het water tot aan de eerste treden van de trap. Het kweldergebied verandert dan in een paar uur van een lieflijk wandelgebied met kreekjes en paden in een woeste zee. Wilt u de wind aan uw jas voelen trekken? Het resultaat zien van de letterlijk adembenemende wind aan een kustgebied? Neem dan de grote trap het duin op, naar De Slufter. U weet niet wat u ziet.

Vraagt u zich af of het na zo’n storm wel weer goed komt met dit natuurgebied? Het antwoord is ja. Voor De Slufter en alle planten en dieren die er leven hoort storm, herstel en opbouw bij het leven zoals de seizoenen bij Nederland horen.

U klein, nietig én veilig voelen op de TESO-boot

Wie in de jaren ’80 en ’90 wel eens de oversteek maakte van Den Helder naar Texel, heeft het misschien wel eens ervaren. Koffiekopjes die tijdens pittige stormen heen en weer schoven over de tafeltjes. Dat is met de veel stabielere veerboten Schulpengat, Dokter Wagenmaker en Molengat 2 al lang niet meer het geval. Toch is de boot van en naar Texel nog steeds een indrukwekkende plek om te vertoeven bij harde wind. De smalle doorgang Het Molengat is bij rustig weer al een snelstromende zee, bij storm raast de grote hoeveelheid zeewater met een nog hogere snelheid door dit zeegat tussen Texel en Den Helder. Het resultaat: schuimkoppen en woeste golven. Hoewel de veerboten anno nu zich prima staande houden, voelt u bij storm toch heus een kriebel in de onderbuik en ziet u de koffie in uw kopje zachtjes deinen. Heerlijk, we gaan naar Texel!

Zien hoe de zee zijn tanden in de zeewering zet bij Paal 9

De kustlijn bij Paal 9 gaat bij storm het zwaarst gebukt onder storm. Tijdens windsnelheden van 75 kilometer per uur of hoger (windkracht 9 of hoger) worden hier soms wel enkele meters kust weggeslagen door metershoge golven. Dit maakt Paal 9 een spectaculaire plek voor stormjagers.

Waarom is dit stuk kust vaak de klos? Dat komt omdat hier de branding bij harde wind vaak sterk is. Bij storm komt de wind vaak uit het noordwesten; dan beukt hij vol op het stuk strand bij Paal 9, nabij het dorp Den Hoorn. In december 2016 was een wandeling langs dit stuk strand door de sterke kustafslag zelfs onmogelijk. Gelukkig staat het strandpaviljoen hoog genoeg en kan er nog gewoon een lekkere grote kop chocolademelk worden gedronken. Schepen spuiten hier ook regelmatig nieuw zand op het strand, om de verwoestingen van stormen enigszins te compenseren. Toch voelt dit werk als het dragen van water naar de zee; een half jaar na een maandenlange zandsuppletie kan het zand alweer verdwenen zijn door een Texelse storm.

Donkere luchten en woeste zee bij de vuurtoren

storm texel vuurtoren

In de storm en van onder de donkere luchten bij de vuurtoren uitkijken over het Eierlandse Gat (zo heet dit stuk zee aan de voet van de vuurtoren) is indrukwekkend en tegelijkertijd beangstigend. Nergens voel je sterker hoezeer het eiland Texel bij slecht weer en storm is overgeleverd aan de elementen. Terwijl u kijkt naar de donkergrijze zee met witte schuimkoppen, beneemt de sterke wind u de mogelijkheid om te ademen. U realiseert zich waarom het licht van de vuurtoren ook nu voor schepen in stormnachten nog steeds belangrijk is. Ondanks geavanceerde navigatie.

Wat maakt dit stuk zee zo woest bij storm? Kijkt u vanaf de vuurtoren naar Vlieland, dan kijkt u ook naar de plek waar de stromingen van twee zeeën elkaar ontmoeten. Noordzee en Waddenzee lijken bij de vuurtoren letterlijk een gevecht met elkaar aan te gaan De sterke stroming (vijf knopen), in combinatie met een ondiepe zee, zorgen voor hoge golven die vanuit twee richtingen op elkaar botsen. Ook verplaatsen de zandbanken zich door de onrust continu, waardoor schippers nooit weten wat de ideale vaarroute is. Zeilers die meededen aan de ronde van Texel, ervaren hoe onheilspellend deze overgang is. Zelfs bij windkracht vier tot vijf voelen zij hoe de zee even bezit neemt van hun boot.

Gelukkig zijn de gemiddelde zeilboten niet heel diep, waardoor zij vaak zonder al te veel moeite zacht deinende Waddenzee kunnen bereiken. Al zijn er regelmatig grotere zeilschepen vastgelopen op de bodem van deze Eierlandse Gronden. Het advies van de KNRM luidt evengoed: bent u geen ervaren zeiler of schipper? Blijf dan ver uit de buurt van dit stuk zee.

Ook schepen uit de beroepsvaart zijn hier vaak vastgelopen op de bodem. In de 17e eeuw vergingen hier tientallen schepen en bij laag water kun je nog de restanten zien van een oud koolschip wat in de tweede wereldoorlog met man en muis verging. Hier uitkijken over zee bij storm en beseffen hoeveel strijd op leven en dood mensen hier al leverden, maakt deze plek bijzonder en tegelijkertijd onheilspellend. Tip: ga eens in het donker kijken. Dan kunt u bij het wakende licht van de vuurtoren zien wat de storm hier teweeg brengt.

Wilt u in januari of februari even uitwaaien op Texel en deze stormplekken bezoeken? Er is nog plek in een van de drie Texelse vakantiehuizen van Groenendaal Texel.